Rụng tóc từng mảng là tình trạng tóc thưa hoặc mất tập trung tại một vùng da đầu. Mảng tóc hình tròn hoặc bầu dục có thể gặp trong alopecia areata, nấm da đầu và một số nguyên nhân khác. Tại Phòng khám Da Liễu Hà Nội, bác sĩ đánh giá tóc, bề mặt da đầu và diễn tiến trước khi tư vấn hướng xử trí.
Hình dạng mảng tóc đơn thuần không đủ để xác định bệnh. Da đầu sưng đau, có mủ hoặc kèm sốt là những dấu hiệu cần được khám sớm.
Rụng tóc từng mảng alopecia areata
Alopecia areata là bệnh liên quan đến phản ứng tự miễn tác động lên nang tóc. Biểu hiện thường gặp là một hoặc nhiều vùng mất tóc có ranh giới khá rõ, hình tròn hoặc bầu dục. Bề mặt da thường tương đối nhẵn, không bong vảy rõ.
Bệnh có thể ảnh hưởng đến râu, lông mày hoặc lông mi. Một số người có thay đổi ở móng, như những lõm nhỏ. Có người cảm thấy ngứa hoặc châm chích tại vùng bị ảnh hưởng, nên không thể loại trừ bệnh chỉ vì mảng tóc có ngứa.
Các dấu hiệu này được đánh giá cùng diễn tiến và tình trạng da đầu. Chẩn đoán cần dựa trên thăm khám; hình dạng mảng tóc không quyết định phương pháp điều trị.
Dấu hiệu gợi ý nấm da đầu
Nấm da đầu có thể gây bong vảy, ngứa, đỏ và tóc gãy trong vùng tổn thương. Đôi khi thấy những đoạn tóc ngắn hoặc chấm đen do tóc gãy sát da đầu. Bệnh thường gặp ở trẻ em nhưng người lớn cũng có thể mắc.
Vùng da đầu sưng mềm, đau hoặc có mủ cần được khám sớm để đánh giá mức độ viêm và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Thông tin liên quan: rụng tóc kèm ngứa và nhiều gàu: chỉ đổi dầu gội có đủ không?. Không nên gọi mọi vảy trên da đầu là gàu thông thường.
Đặc điểm thường gặp giúp định hướng nguyên nhân
| Điều quan sát được | Alopecia areata thường gợi ý | Nấm da đầu thường gợi ý |
|---|---|---|
| Bề mặt vùng mất tóc | Khá nhẵn, ít vảy rõ | Có thể bong vảy, đỏ hoặc viêm |
| Tóc trong vùng tổn thương | Mất tóc theo mảng rõ | Có thể còn tóc gãy ngắn, chấm đen |
| Biểu hiện ngoài da đầu | Có thể thay đổi móng, lông mày hoặc lông mi | Có thể có biểu hiện nhiễm nấm ở người tiếp xúc |
| Tính lây | Không phải bệnh truyền nhiễm | Có thể lây qua tiếp xúc hoặc đồ dùng nhiễm nấm |
Bảng trên mô tả những đặc điểm thường gặp để tham khảo. Biểu hiện có thể không điển hình hoặc giống các nguyên nhân khác; ảnh chụp và quan sát bằng mắt thường không thay thế được thăm khám.
Bác sĩ thăm khám và xác định nguyên nhân như thế nào?
Bác sĩ hỏi thời điểm xuất hiện, tốc độ lan rộng, triệu chứng và các sản phẩm đã dùng, đồng thời kiểm tra tóc, da đầu và những vùng liên quan. Kính soi da có thể hỗ trợ quan sát chi tiết.
Nếu nghi nấm, bác sĩ có thể tư vấn lấy mẫu vảy hoặc tóc để kiểm tra tại cơ sở phù hợp. Khi chẩn đoán chưa rõ, kiểm tra bổ sung được lựa chọn theo tình huống. Không phải mọi mảng mất tóc đều cần cùng một bộ xét nghiệm máu.
Kiểm tra bổ sung được lựa chọn để phân biệt những nguyên nhân đang nghi ngờ. Trong thời gian chờ kết quả, hướng xử trí dựa trên tình trạng viêm và nguy cơ biến chứng, tránh tự phối hợp thuốc cho nhiều bệnh cùng lúc.
Nguyên tắc lựa chọn hướng xử trí
Khi xác định alopecia areata
Hướng xử trí phụ thuộc vào phạm vi mất tóc, thời gian diễn biến, tuổi và các yếu tố sức khỏe liên quan. Có trường hợp được theo dõi, có trường hợp cần điều trị theo chỉ định. Bác sĩ trao đổi mục tiêu và lịch kiểm tra; đáp ứng có thể khác nhau giữa các trường hợp.
Việc lựa chọn phương pháp được thực hiện sau khi xác định nguyên nhân. Không có một phương pháp phù hợp với mọi mảng mất tóc.
Khi xác định nấm da đầu
Nấm ở tóc và da đầu thường cần thuốc kháng nấm đường uống theo đơn. Dầu gội kháng nấm có vai trò hỗ trợ, không thay thế thuốc được chỉ định. Liệu trình và theo dõi căn cứ vào tuổi, mức độ viêm và đáp ứng.
Không tự dùng thuốc hoặc thực hiện thủ thuật khi chưa rõ nguyên nhân. Chăm sóc và điều trị cần phù hợp với chẩn đoán.
Diễn tiến và theo dõi sau điều trị
Alopecia areata có thể có những đợt tái phát, vì vậy việc theo dõi vẫn cần thiết sau khi tóc mọc lại. Với nấm da đầu, cần hoàn thành liệu trình theo chỉ định và thực hiện biện pháp hạn chế tái nhiễm.
Thông tin về theo dõi được trình bày tại bài tóc rụng lại sau khi ngừng điều trị: nguyên nhân và hướng xử trí. Không tự lặp lại đơn cũ chỉ vì biểu hiện bên ngoài có vẻ giống lần trước.
Chuẩn bị cho buổi khám
Diễn tiến mảng tóc, thuốc đã dùng và triệu chứng của người tiếp xúc gần giúp định hướng chẩn đoán. Khi nghi nấm, cần xem xét khả năng lây từ người hoặc động vật, đồng thời đánh giá nguy cơ viêm nặng.
Trong thời gian chờ, chăm sóc tóc nhẹ nhàng, tránh cào, bóc vảy hoặc dùng chất gây rát lên vùng tổn thương. Khi nghi nhiễm nấm, tránh dùng chung lược, khăn và mũ.
Với trẻ em, tham khảo bài dấu hiệu nấm da đầu và alopecia areata ở trẻ. Hướng điều trị cần phù hợp với tuổi và chẩn đoán của trẻ.
Các nội dung liên quan: alopecia areata: bản chất tự miễn, diễn tiến và khả năng tái phát hoặc nấm da đầu: khả năng lây và nguy cơ sẹo. Khi cần xác nhận nấm, xem lấy mẫu và xét nghiệm nấm.
Thông tin thăm khám tại Phòng khám Da Liễu Hà Nội
Hệ thống Phòng khám Da Liễu Hà Nội tiếp nhận thăm khám các vấn đề về tóc và da đầu. Bác sĩ trực tiếp đánh giá, giải thích nguyên nhân và tư vấn hướng xử trí phù hợp. Để được hỗ trợ đặt lịch, gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang bài viết.
