Phát ban đa dạng do ánh sáng: vì sao da nổi ngứa sau đi nắng?

Da nổi ngứa sau một chuyến đi biển hoặc sau những buổi hoạt động ngoài trời không nhất thiết là cháy nắng. Phát ban đa dạng do ánh sáng là một bệnh da liên quan đến phơi sáng, thường gây nốt ngứa ở vùng da vừa tiếp xúc nắng. Xác định đúng thể bệnh giúp chọn cách bảo vệ da và kiểm soát những đợt tái phát.

Phát ban thường có hình dạng gì?

Tổn thương có thể là sẩn nhỏ, mảng đỏ hoặc mụn nước, thường ngứa và xuất hiện ở vùng ngực trên, cánh tay hay những vùng vừa được phơi nắng. Hình dạng khác nhau giữa các người bệnh; ở một người, các đợt tái phát thường khá giống nhau.

Không phải toàn bộ vùng da hở đều bị như nhau. Vùng quen tiếp xúc ánh sáng và vùng mới phơi sáng có thể phản ứng khác nhau. Bệnh không lây từ người sang người; tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào vị trí để tự chẩn đoán.

Ban xuất hiện ngay hay sau một thời gian?

Ban thường xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày kể từ khi phơi nắng và có thể kéo dài nhiều ngày. Điều này khác với mề đay do ánh nắng, vốn thường xuất hiện nhanh dưới dạng sẩn phù và giảm tương đối nhanh khi tránh sáng.

Cháy nắng thường thiên về nóng, rát và đau sau phơi nắng quá mức. Thuốc, sản phẩm bôi, lupus da hoặc một số bệnh khác cũng có thể gây nhạy sáng. Nếu lần đầu bị, tổn thương kéo dài hoặc kèm triệu chứng toàn thân, cần khám để phân biệt.

Cần ghi lại thông tin gì?

Chụp ảnh khi ban mới xuất hiện; ghi thời gian ở ngoài trời, thời điểm bắt đầu ngứa, quần áo đã mặc và sản phẩm đã bôi. Khai đầy đủ thuốc đang sử dụng, kể cả thuốc điều trị mụn và thuốc chỉ uống thỉnh thoảng. Những lần tái phát trước cũng giúp bác sĩ định hướng.

Bác sĩ thường đánh giá dựa trên bệnh sử và hình ảnh tổn thương. Xét nghiệm hoặc nghiệm pháp ánh sáng chỉ được cân nhắc khi cần; không phải người nào nổi ban sau nắng cũng phải làm đầy đủ các test chuyên sâu.

Kiểm soát đợt bệnh và phòng tái phát

Khi đang nổi ban, giảm tiếp xúc ánh sáng, che chắn vùng bệnh và chăm sóc da nhẹ. Bác sĩ lựa chọn thuốc kiểm soát viêm hoặc ngứa phù hợp; không tự bôi corticoid mạnh trên mặt hay dùng kéo dài. Kem chống nắng phổ rộng cần kết hợp quần áo và bóng râm.

Một số trường hợp tái phát ảnh hưởng sinh hoạt cần điều trị chuyên sâu, có thể bao gồm quang trị liệu theo chỉ định tại cơ sở phù hợp. Không tự tăng thời gian phơi nắng để “luyện da”, nhất là khi chưa xác định thể bệnh.

Khám tình trạng nổi ban sau nắng

Phòng khám Da Liễu Hà Nội tiếp nhận thăm khám ban da liên quan ánh sáng, rà soát thuốc và tư vấn cách bảo vệ phù hợp với công việc của bạn. Gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn chân trang để đặt lịch. Nếu kèm sốt, khó thở hoặc mệt nhiều, cần được đánh giá khẩn.

Xem thêm nội dung trong chuyên mục Phản ứng thuốc, ánh sáng và tác nhân bên ngoài.