Bệnh bạch tạng: ảnh hưởng đến da, tóc và mắt

Bạch tạng không chỉ là tình trạng da và tóc có màu nhạt. Những thay đổi trong quá trình tạo melanin còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và hoạt động của mắt. Nhận biết đúng giúp trẻ được hỗ trợ thị lực, bảo vệ trước ánh nắng và học tập, sinh hoạt phù hợp ngay từ nhỏ.

Bạch tạng là bệnh gì?

Bạch tạng là nhóm bệnh di truyền làm cơ thể tạo ít hoặc không tạo đủ melanin, sắc tố góp phần tạo màu da, tóc và mắt. Bạch tạng da–mắt ảnh hưởng cả ba vị trí; một số dạng chủ yếu biểu hiện ở mắt, trong khi màu da và tóc không khác biệt rõ. Bệnh không lây và không liên quan đến việc vệ sinh hay chăm sóc của cha mẹ.

Không phải người bạch tạng nào cũng có tóc trắng và mắt rất nhạt. Màu tóc có thể vàng, nâu nhạt hoặc thay đổi theo tuổi. Mức độ tương phản còn phụ thuộc nền sắc tố của gia đình, vì vậy không nên chẩn đoán chỉ từ một bức ảnh.

Những vấn đề ở mắt cần được chú ý

Trẻ có thể sợ ánh sáng, rung giật nhãn cầu, lác, tật khúc xạ hoặc giảm thị lực. Một số trẻ hay nheo mắt, cúi sát sách hoặc gặp khó khăn khi nhìn bảng. Đeo kính và hỗ trợ thị lực được chọn theo thăm khám mắt; màu mắt nhìn bên ngoài không phản ánh đầy đủ khả năng nhìn.

Khám mắt sớm giúp xác định nhu cầu chỉnh kính, dụng cụ hỗ trợ và điều chỉnh điều kiện học tập. Gia đình nên thông báo với giáo viên về vị trí ngồi, ánh sáng chói và cỡ chữ phù hợp, thay vì cho rằng trẻ không tập trung hoặc chậm tiếp thu.

Bạch tạng khác bạch biến thế nào?

Bạch tạng thường liên quan sắc tố từ sớm và có thể kèm những đặc điểm phát triển thị giác. Bạch biến thường biểu hiện bằng các mảng mất sắc tố xuất hiện trên nền da trước đó có màu, có cơ chế bệnh khác và không gây kiểu bất thường phát triển mắt như bạch tạng. Cả hai đều cần đánh giá đúng; không dùng chung thuốc hoặc phương pháp tái tạo sắc tố chỉ vì cùng có da trắng.

Bảo vệ da và mắt là phần chăm sóc lâu dài

Da ít melanin dễ bị tổn thương do tia UV. Cần kết hợp bóng râm, quần áo che phủ, mũ rộng vành, kính có khả năng lọc UV và kem chống nắng phù hợp. Kem chống nắng không làm cho việc ở ngoài nắng lâu trở nên an toàn. Trẻ nhỏ cần lựa chọn sản phẩm và cách che chắn theo tuổi.

Theo dõi nốt mới, vết loét không lành, vùng đóng vảy hoặc chảy máu bất thường. Khám da định kỳ được cá nhân hóa theo mức phơi nắng, tổn thương và chẩn đoán; không có một lịch chung áp dụng cho mọi người.

Khi nào cần đánh giá thêm ngoài da và mắt?

Một số thể bạch tạng hiếm nằm trong hội chứng có thể ảnh hưởng đông máu, miễn dịch hoặc cơ quan khác. Nếu người bệnh dễ bầm, chảy máu kéo dài, nhiễm trùng bất thường hoặc có triệu chứng toàn thân, hãy thông báo với bác sĩ. Những biểu hiện này không có ở tất cả người bạch tạng và không nên suy đoán từ màu da.

Tư vấn di truyền giúp giải thích thể bệnh và nguy cơ trong gia đình. Điều trị, hỗ trợ thị lực và bảo vệ da hướng đến chất lượng sống; không có cơ sở để cam kết chữa khỏi bạch tạng bằng thuốc làm trắng, thực phẩm bổ sung hoặc một liệu trình thẩm mỹ.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Bệnh da di truyền là gì? Những nhóm bệnh thường gặp; Khám bệnh da di truyền hoặc nghi biểu hiện bệnh hệ thống: cần chuẩn bị gì?.

Thăm khám và tư vấn

Hệ thống Phòng khám Da Liễu Hà Nội tiếp nhận thăm khám các bất thường sắc tố và tư vấn bảo vệ da; khi nghi bạch tạng, bác sĩ sẽ hướng dẫn phối hợp khám mắt và di truyền khi cần. Để đặt lịch, gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang.