Giảm cảm giác khiến một vết bỏng, vết xước hoặc vùng tì đè có thể xuất hiện mà người bệnh không thấy đau. Chăm sóc hằng ngày giúp phát hiện sớm tổn thương và bảo vệ tay chân, ngay cả khi đã hoàn thành điều trị bệnh phong. Mục tiêu là giữ chức năng và sinh hoạt chủ động, không phải cách ly người bệnh.
Kiểm tra da mỗi ngày
Quan sát lòng bàn tay, bàn chân, kẽ ngón và những vùng thường chịu lực. Có thể dùng gương hoặc nhờ người thân hỗ trợ ở vị trí khó nhìn. Tìm vết đỏ, bóng nước, nứt, chảy dịch hoặc dị vật mà người bệnh chưa cảm nhận được.
Không đợi có đau mới kiểm tra. Chú ý cả giày dép, mép tất và vật dụng tiếp xúc vì một nếp gấp hoặc vật nhỏ trong giày có thể gây tổn thương lặp lại.
Tránh bỏng và chấn thương trong sinh hoạt
Không dùng vùng da giảm cảm giác để thử độ nóng của nước hoặc vật dụng. Tránh chườm nóng, túi sưởi và tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nóng. Khi cần kiểm tra nhiệt, dùng phương tiện phù hợp hoặc nhờ người có cảm giác bình thường hỗ trợ.
Mang giày vừa chân, bảo vệ bàn tay khi làm việc và tránh đi chân trần. Các hoạt động gây tì đè hoặc cọ xát kéo dài nên được điều chỉnh theo hướng dẫn. Đừng cố làm tiếp chỉ vì vùng tổn thương “không đau”.
Làm sạch, dưỡng da và xử trí tổn thương mới
Làm sạch nhẹ, thấm khô và dùng dưỡng ẩm phù hợp cho vùng da khô theo hướng dẫn. Tránh để kẽ ngón ẩm kéo dài. Không tự cắt sâu da chai, bóc mô hay dùng thuốc ăn mòn lên vùng giảm cảm giác.
Vết loét, bóng nước hoặc chảy dịch mới cần được đánh giá; có thể cần giảm tì đè và chăm sóc vết thương chuyên biệt. Nếu đỏ lan, sưng, mùi thay đổi kèm dịch hoặc sốt, nên khám ngay. Tổn thương có thể nặng dù không đau.
Tiếp tục theo dõi thần kinh và mắt
Tê tăng, yếu cơ mới, khó cầm nắm, thay đổi dáng đi hoặc đau dọc dây thần kinh cần báo sớm cho bác sĩ. Mắt đỏ đau, khép mắt không kín hoặc nhìn mờ cần được đánh giá kịp thời. Những thay đổi này có thể xuất hiện cả trong hoặc sau quá trình dùng thuốc.
Bài tập, dụng cụ hỗ trợ và kế hoạch phục hồi chức năng phải theo mức độ tổn thương. Bệnh phong có thể điều trị khỏi, nhưng bảo vệ vùng giảm cảm giác có thể cần duy trì lâu dài. Không tự ngừng theo dõi chỉ vì dát da đã mờ đi.
