Đã từng bị thủy đậu, vì sao nhiều năm sau có thể mắc zona?

Thủy đậu và zona có cùng tác nhân là virus varicella-zoster, nhưng thể hiện hai giai đoạn khác nhau. Thủy đậu thường là biểu hiện của lần nhiễm đầu; zona là kết quả của việc virus đã có trong cơ thể tái hoạt.

Virus tồn tại ở đâu sau thủy đậu?

Khi các nốt thủy đậu đã lành, virus vẫn có thể tồn tại tiềm ẩn trong hạch thần kinh. Nhiều năm sau, ở một số người, virus hoạt động trở lại và gây tổn thương da theo vùng thần kinh chi phối. Đây là lý do zona thường khu trú một bên, thay vì nổi rải rác như thủy đậu điển hình.

Ai dễ bị tái hoạt hơn?

Tuổi cao và suy giảm miễn dịch do bệnh hoặc thuốc là các yếu tố quan trọng. Tuy nhiên, người trẻ khỏe vẫn có thể bị zona. Mất ngủ hay căng thẳng có thể xuất hiện quanh thời điểm mắc bệnh nhưng không đủ để khẳng định đó là nguyên nhân duy nhất.

Không nhớ từng mắc thủy đậu không loại trừ zona, vì lần nhiễm trước có thể nhẹ hoặc đã xảy ra từ nhỏ. Bác sĩ dựa vào cả hình ảnh tổn thương và diễn biến, có thể xét nghiệm khi bệnh không điển hình.

Người tiếp xúc có bị “lây zona” không?

Một người chưa có miễn dịch với thủy đậu có thể nhiễm virus từ người đang có zona và mắc thủy đậu. Zona không được truyền trực tiếp theo nghĩa người tiếp xúc sẽ lập tức mắc zona.

Trong giai đoạn mụn nước còn hoạt động, cần che tổn thương khi phù hợp, rửa tay và hạn chế tiếp xúc với thai phụ chưa có miễn dịch, trẻ sơ sinh và người suy giảm miễn dịch. Zona lan rộng cần hướng dẫn kiểm soát lây chặt chẽ hơn.

Có thể phòng ngừa zona không?

Vaccine zona giúp giảm nguy cơ bệnh và biến chứng ở các đối tượng phù hợp. Vaccine này khác vaccine thủy đậu và không thay thế điều trị khi đang mắc zona. Việc có tiền sử zona không tự động loại trừ khả năng được tư vấn tiêm về sau.

Nếu xuất hiện đau rát và mụn nước nghi zona, nên khám sớm, đặc biệt khi ở mặt, gần mắt hoặc đi kèm đau tai, yếu mặt. Không chờ đến khi toàn bộ nốt đóng vảy mới đi khám.

Đọc thêm

Thăm khám tại Phòng khám Da Liễu Hà Nội

Để được bác sĩ thăm khám và tư vấn hướng xử trí phù hợp với tình trạng da, anh/chị có thể gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang.