Da đỏ rát sau tiếp xúc chất tẩy, dung môi hoặc sản phẩm công nghiệp có thể là viêm da kích ứng, nhưng cũng có thể là bỏng hóa chất. Điều cần làm đầu tiên là loại bỏ nguồn tiếp xúc an toàn và nhận diện dấu hiệu nghiêm trọng. Không dùng thêm một hóa chất khác để tự “trung hòa” trên da.
Viêm da kích ứng thường có diễn biến nào?
Kích ứng có thể xuất hiện ngay sau tiếp xúc mạnh hoặc tích lũy do công việc ướt, rửa nhiều và tiếp xúc lặp lại. Da thường khô, rát, đỏ, bong hoặc nứt ở vùng tiếp xúc. Mức tổn thương phụ thuộc chất, nồng độ, thời gian và tình trạng hàng rào da.
Người không có tiền sử dị ứng vẫn có thể bị kích ứng. Dị ứng tiếp xúc là cơ chế khác và đôi khi xảy ra đồng thời. Bài Viêm da tiếp xúc: phân biệt thể kích ứng và thể dị ứng giải thích thêm sự khác biệt này.
Dấu hiệu nào gợi ý bỏng hóa chất?
Tiếp xúc chất ăn mòn, đau dữ dội, phỏng nước, trợt, da đổi trắng hoặc sẫm bất thường cần nghĩ đến tổn thương bỏng. Độ nặng không chỉ phụ thuộc diện tích; vị trí mắt, mặt, bàn tay, cơ quan sinh dục và mức phơi nhiễm đều quan trọng.
Một số hóa chất có thể gây tổn thương sâu hoặc tác động toàn thân dù ban đầu nhìn nhỏ và chưa đau nhiều. Nếu không biết rõ chất tiếp xúc, đừng lấy việc “chưa có phỏng nước” làm bằng chứng an toàn. Giữ nhãn sản phẩm hoặc thông tin an toàn hóa chất nếu có.
Sơ cứu khi nghi hóa chất gây bỏng
Người hỗ trợ cần tránh tiếp xúc trực tiếp, dùng bảo hộ phù hợp. Loại bỏ đồ nhiễm hóa chất nếu làm được an toàn; với hóa chất khô dạng bột, phủi nhẹ phần còn trên da trước khi tưới rửa. Với phần lớn hóa chất, rửa bằng nhiều nước mát hoặc ấm nhẹ chảy liên tục và đồng thời gọi hỗ trợ y tế.
Hóa chất chuyên dụng có thể cần xử trí riêng theo phiếu an toàn; báo rõ tên chất cho cấp cứu và làm theo hướng dẫn. Không tự trung hòa bằng giấm, kiềm hoặc chất khác. Không chà xát, bôi dầu, kem hay đắp lá lên vùng nghi bỏng.
Khi nào cần cấp cứu?
Nghi bỏng hóa chất cần được đánh giá khẩn tại bệnh viện; gọi 115 nếu tổn thương nặng, dính mắt, khó thở, choáng hoặc không thể di chuyển an toàn. Nếu dính mắt, bắt đầu rửa ngay bằng nước sạch, giữ mi mở nhẹ nếu có thể và không trì hoãn vì tìm dung dịch đặc biệt.
Với tình trạng khô nứt do tiếp xúc lặp lại, không có dấu hiệu bỏng, bác sĩ da liễu có thể đánh giá và hướng dẫn kiểm soát viêm, dưỡng ẩm, thay đổi bảo hộ. Cần xử lý nguyên nhân nghề nghiệp để da không liên tục tái tổn thương.
Khám viêm da do hóa chất tại Phòng khám Da Liễu Hà Nội
Khi toàn trạng ổn định và không nghi bỏng cấp, đặt lịch qua 0949.47.0055 hoặc form tư vấn chân trang. Mang nhãn hóa chất, loại găng tay và ảnh tổn thương. Nếu nghi ăn mòn, tổn thương mắt hoặc bỏng sâu, ưu tiên bệnh viện, không chờ phản hồi tư vấn.
Xem thêm nội dung trong chuyên mục Phản ứng thuốc, ánh sáng và tác nhân bên ngoài.
