Nấm da là tên gọi chung cho nhiều bệnh do các nhóm nấm khác nhau gây tổn thương ở da, tóc hoặc móng. Hắc lào, lang ben và Candida không có cùng cơ chế, khả năng lây hay cách điều trị. Nhận diện nhóm bệnh là bước đầu để lựa chọn hướng xử trí phù hợp.
Nấm dermatophyte: da, tóc và móng
Dermatophyte là nhóm nấm gây bệnh ở mô chứa keratin. Tùy vị trí, bệnh được gọi là nấm da thân, bẹn, mặt, bàn tay, bàn chân, da đầu hoặc nấm móng. Hắc lào thường được dùng để chỉ những mảng nấm da dạng vòng.
Tác nhân có thể truyền từ người, động vật, đồ dùng hoặc môi trường. Bệnh ở tóc và móng khác bệnh khu trú trên bề mặt da về lựa chọn thuốc và thời gian đánh giá đáp ứng.
Malassezia và Candida có cơ chế riêng
Lang ben liên quan sự phát triển của Malassezia thường trú trên da, gây những mảng khác màu có vảy mịn. Malassezia còn có thể góp phần gây viêm nang lông, thường bị gọi là “mụn nấm”. Không phải mọi mụn nhỏ hay vùng da đổi màu đều thuộc nhóm này.
Candida có thể gây viêm tại nếp gấp ẩm, nhất là khi hàng rào da và yếu tố sức khỏe tạo điều kiện thuận lợi. Không coi lang ben và Candida như bệnh lây giống hắc lào, cũng không dùng một loại thuốc cho mọi bệnh nấm.
Nấm sâu khác gì?
Một số tác nhân có thể gây bệnh ở da và mô dưới da sau khi xâm nhập qua tổn thương. Nốt kéo dài, mảng sùi, vết loét hoặc vùng sưng có đường chảy dịch cần được đánh giá sâu hơn. Sporotrichosis, chromoblastomycosis và mycetoma là những bệnh cần chẩn đoán chuyên biệt.
Không tự quy mọi vết loét lâu lành cho nấm. Bác sĩ cần phân biệt với nhiễm khuẩn, bệnh viêm và u da.
Chọn bài theo tình trạng và đến khám khi cần
Nhóm dấu hiệu giúp hiểu những bệnh dễ nhầm; nhóm chẩn đoán giải thích lấy mẫu và giới hạn xét nghiệm; nhóm điều trị và chăm sóc hướng dẫn theo dõi an toàn. Mảng lan rộng, tóc gãy, móng biến dạng hoặc tổn thương kéo dài sau bôi thuốc nên được khám.
Đau, sưng, mủ, sốt hoặc tình trạng tiến triển nhanh cần đánh giá sớm. Mang tên thuốc đã dùng để bác sĩ có thêm thông tin; không tự uống kháng nấm dựa vào ảnh trên mạng.
Xem các bài liên quan tại chuyên mục Nấm da.
Đặt lịch khám nấm da tại Phòng khám Da Liễu Hà Nội
Bác sĩ của Hệ thống Phòng khám Da Liễu Hà Nội trực tiếp thăm khám, đánh giá tổn thương và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang bài viết để được hỗ trợ đặt lịch.
