Người đái tháo đường có thể gặp khô da, ngứa, nhiễm nấm hoặc những vết thương lâu lành hơn bình thường. Chăm sóc da vì thế là một phần của việc quản lý bệnh, cùng với theo dõi đường huyết và dùng thuốc đúng hướng dẫn. Tuy nhiên, người đang có đái tháo đường vẫn có thể mắc những bệnh da thông thường; không nên quy mọi mẩn đỏ hay ngứa cho “đường huyết cao”.
Vì sao da cần được quan tâm khi có đái tháo đường?
Đường huyết tăng kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng chống nhiễm trùng và lành thương. Tổn thương thần kinh hoặc tuần hoàn kém, nếu có, làm nguy cơ ở bàn chân tăng thêm: người bệnh có thể không nhận ra giày cọ xát, vết bỏng hoặc vết xước vì cảm giác đau đã giảm.
Nguy cơ không giống nhau ở mọi người. Thời gian mắc bệnh, mức kiểm soát đường huyết, cảm giác và tuần hoàn ở chân, bệnh thận đi kèm, thuốc cùng khả năng tự chăm sóc đều cần được tính đến.
Các vấn đề da thường gặp
Khô da, ngứa và nứt nẻ
Da khô có thể căng, bong nhẹ hoặc ngứa. Gãi nhiều và vết nứt tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Dù vậy, ngứa còn có thể do chàm, thuốc, nhiễm nấm hoặc nguyên nhân khác. Ngứa kéo dài cần khám để tìm đúng vấn đề thay vì tự tăng thuốc đái tháo đường.
Nhiễm nấm và nhiễm khuẩn
Nấm có thể xuất hiện ở nếp gấp, kẽ chân hoặc móng. Nhiễm khuẩn có thể biểu hiện bằng mụn mủ, nhọt, vùng da đỏ nóng đau hoặc vết thương có dịch. Khám giúp phân biệt tác nhân và lựa chọn thuốc, đặc biệt khi có bệnh thận, bệnh gan hoặc đang dùng nhiều thuốc.
Không nên tự bôi kem phối hợp có corticoid vào mọi tổn thương ngứa. Thuốc có thể làm thay đổi biểu hiện của nấm, khiến bệnh khó nhận biết và kéo dài hơn.
Những thay đổi da có liên quan đến chuyển hóa
Gai đen ở cổ, nách hoặc bẹn có thể đi cùng đề kháng insulin. Một số người có các dát nâu ở cẳng chân, da dày cứng hoặc những mảng da khác cần phân biệt với bệnh lý không liên quan đến đái tháo đường. Không có một dấu hiệu ngoài da nào tự nó đủ để xác định mức đường huyết hay mức độ biến chứng.
Vết thương và bóng nước ở bàn chân
Bóng nước, vết xước, nứt sâu hoặc loét ở chân cần được chú ý dù không đau. Ngoài đánh giá bề mặt da, bác sĩ có thể cần kiểm tra cảm giác, mạch máu và dấu hiệu nhiễm trùng. Điều trị tại chỗ đơn thuần có thể không đủ nếu còn áp lực tỳ đè hoặc thiếu máu nuôi mô.
Điều trị da cần phối hợp với kiểm soát bệnh nền
Tùy chẩn đoán, bác sĩ có thể hướng dẫn dưỡng ẩm, điều trị viêm da, dùng thuốc kháng nấm hoặc kháng khuẩn khi có chỉ định. Người bệnh tiếp tục theo dõi đái tháo đường theo kế hoạch của bác sĩ nội khoa và báo các đợt nhiễm trùng, ăn uống kém hoặc đường huyết thay đổi nhiều.
Không tự ngừng thuốc nền, tự dùng kháng sinh kéo dài hoặc đắp lá lên vết thương. Với loét bàn chân, cần cơ sở có khả năng đánh giá tuần hoàn, nhiễm trùng và giảm tỳ đè, phối hợp các chuyên khoa theo mức độ.
Khi nào cần khám ngay?
Vết loét mới, bóng nước có dấu hiệu nhiễm trùng, bàn chân đỏ nóng sưng hoặc có mủ cần được kiểm tra trong ngày. Không đợi xuất hiện đau, vì giảm cảm giác có thể che lấp mức độ tổn thương.
Đến cấp cứu ngay nếu da đỏ lan nhanh kèm sốt hoặc rét run, chân chuyển tím đen, lạnh bất thường, hoặc người bệnh lơ mơ, thở nhanh, nôn nhiều. Những trường hợp này không phù hợp chờ gọi lại từ form tư vấn.
Bạn có thể tìm hiểu thêm về đái tháo đường và nguy cơ nhiễm nấm, nấm bàn chân và kẽ chân.
Khám da khi đang điều trị đái tháo đường
Hệ thống Phòng khám Da Liễu Hà Nội tiếp nhận thăm khám các vấn đề da ở người đái tháo đường và tư vấn phối hợp chuyên khoa khi cần. Khi đến khám, bạn nên mang đơn thuốc, kết quả đường huyết và thông tin bệnh nền. Gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang để đặt lịch khám thông thường.
