Thiếu dinh dưỡng có thể gây thay đổi gì ở da, tóc và móng?

Da khô, tóc rụng và móng giòn thường khiến người bệnh tìm mua vitamin ngay. Tuy nhiên, những dấu hiệu này không chỉ gặp khi thiếu chất. Đánh giá dinh dưỡng cần đặt cạnh chế độ ăn, bệnh tiêu hóa, thay đổi cân nặng, thuốc đang dùng và khám da để tránh bổ sung sai nguyên nhân.

Vì sao dinh dưỡng ảnh hưởng đến da?

Da, tóc và móng cần năng lượng, protein cùng nhiều vitamin, khoáng chất để duy trì cấu trúc và quá trình tái tạo. Khi thiếu hụt kéo dài, hàng rào da, khả năng lành vết thương hoặc chu kỳ tóc có thể bị ảnh hưởng. Thiếu một chất và thiếu nhiều chất cùng lúc có thể tạo biểu hiện chồng lấp.

Không thể lập bảng “mỗi dấu hiệu tương ứng một vitamin” rồi áp dụng cho tất cả người bệnh. Ngay cả người có cân nặng bình thường hoặc thừa cân cũng có thể thiếu một số dưỡng chất nếu khẩu phần mất cân đối hoặc hấp thu kém.

Những nhóm biểu hiện có thể gặp

Thiếu năng lượng hoặc protein

Tóc có thể thưa, dễ gãy hoặc thay đổi màu; da khô, yếu, tổn thương chậm lành. Thiếu dinh dưỡng nặng có thể kèm mất cơ hoặc phù. Phù không chỉ do thiếu protein và cần được đánh giá cả bệnh gan, thận, tim khi phù hợp.

Thiếu sắt, kẽm và một số vitamin

Thiếu sắt có thể đi kèm nhợt da, nứt khóe miệng, biến đổi móng và rụng tóc. Thiếu kẽm có thể gây viêm da quanh các lỗ tự nhiên hoặc đầu chi, đôi khi kèm tiêu chảy và rụng tóc. Thiếu vitamin C nặng có thể gây dễ bầm, chảy máu lợi và lành thương kém. Một số thiếu hụt vitamin nhóm B gây thay đổi ở môi, lưỡi hoặc vùng da tiếp xúc ánh sáng.

Đây là những khả năng cần phân biệt, không phải tiêu chuẩn để tự chẩn đoán. Chàm, nấm, bệnh tự miễn và nhiều nguyên nhân khác có thể tạo tổn thương tương tự.

Ai cần được lưu ý hơn?

Nguy cơ tăng khi ăn kiêng quá chặt, bỏ nhiều nhóm thực phẩm, sụt cân nhanh, khó nhai nuốt, tiêu chảy kéo dài, bệnh đường tiêu hóa hoặc sau một số phẫu thuật tiêu hóa. Trẻ ăn hạn chế, người cao tuổi ăn ít và người có bệnh kéo dài cũng cần được đánh giá khẩu phần, không chỉ xem một xét nghiệm đơn lẻ.

Bác sĩ kiểm tra những gì?

Thông tin hữu ích gồm thực đơn thường ngày, mức thay đổi cân nặng, thời gian rụng tóc, tình trạng tiêu hóa và danh sách thực phẩm bổ sung. Bác sĩ khám da, niêm mạc, tóc, móng; xét nghiệm được chọn theo nghi ngờ và bối cảnh. Một kết quả vi chất cần được hiểu cùng tình trạng viêm, bệnh nền và phương pháp xét nghiệm.

Điều trị có thể bao gồm điều chỉnh bữa ăn, bổ sung chất thiếu khi có chỉ định và xử lý nguyên nhân kém hấp thu. Uống nhiều loại viên bổ cùng lúc không bảo đảm da phục hồi nhanh hơn; dư vitamin A, kẽm hoặc một số chất khác có thể gây tác hại.

Khi nào cần khám sớm?

Nên khám khi tổn thương da kéo dài kèm sụt cân, tiêu chảy, ăn uống kém, trẻ chậm tăng trưởng hoặc vết thương khó lành. Nếu có lừ đừ, mất nước, khó thở, ngất hay suy kiệt rõ, cần đến bệnh viện ngay. Không chờ thực phẩm bổ sung phát huy tác dụng trong những tình huống này.

Bạn có thể tìm hiểu thêm: Khám bệnh da di truyền hoặc nghi biểu hiện bệnh hệ thống: cần chuẩn bị gì?; Ngứa hoặc tổn thương da có cần xét nghiệm gan, thận, đường huyết và tuyến giáp?.

Thăm khám và tư vấn

Hệ thống Phòng khám Da Liễu Hà Nội tiếp nhận đánh giá các thay đổi ở da, tóc, móng; khi nghi thiếu dinh dưỡng, bác sĩ sẽ tư vấn chăm sóc và phối hợp nội khoa, dinh dưỡng theo nguyên nhân. Để đặt lịch, gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang.