ANA dương tính có chắc là lupus không?

Không. ANA dương tính không đủ để kết luận anh/chị mắc lupus. Kết quả này cần được đặt cạnh triệu chứng, khám trực tiếp và những xét nghiệm phù hợp khác. Một phiếu xét nghiệm có chữ “dương tính” cũng không tự động đồng nghĩa với việc phải dùng corticoid hoặc thuốc ức chế miễn dịch.

ANA là xét nghiệm gì?

ANA là viết tắt của kháng thể kháng nhân. Xét nghiệm tìm các tự kháng thể hướng vào những thành phần của tế bào. Đây là một công cụ hỗ trợ khi bác sĩ nghi ngờ một số bệnh tự miễn, trong đó có lupus hệ thống.

ANA có thể dương tính ở các bệnh tự miễn khác, trong một số tình trạng liên quan thuốc hoặc nhiễm trùng, và ở cả người khỏe mạnh. Vì vậy, ý nghĩa kết quả phụ thuộc lý do được chỉ định xét nghiệm và tình trạng thực tế của người làm xét nghiệm.

Cần đọc những phần nào trên phiếu?

Tùy phương pháp, phiếu có thể ghi hiệu giá, kiểu bắt màu, giá trị định lượng và ngưỡng tham chiếu. Không nên so sánh máy móc hai con số từ hai phòng xét nghiệm có phương pháp khác nhau. Hiệu giá cao hơn có thể làm thay đổi mức độ nghi ngờ trong bối cảnh phù hợp, nhưng không phải thước đo độc lập cho mức độ tổn thương nội tạng.

Khi đến khám, hãy mang phiếu đầy đủ, gồm ngày làm và thông tin phương pháp nếu có. Ảnh chụp riêng dòng “dương tính” thường không cung cấp đủ thông tin để giải thích kết quả.

Những biểu hiện nào cần được đối chiếu?

Bác sĩ có thể hỏi về ban nhạy ánh sáng, loét miệng, đau hoặc sưng khớp, rụng tóc bất thường, sốt kéo dài, phù, triệu chứng hô hấp và những vấn đề khác. Không có một biểu hiện đơn lẻ nào trong danh sách này tự xác nhận lupus.

Với người có tổn thương da, việc phân biệt lupus da với trứng cá đỏ, viêm da hoặc bệnh khác vẫn dựa nhiều vào khám lâm sàng, đôi khi cần sinh thiết. Xét nghiệm ANA không thay thế việc nhìn và đánh giá tổn thương.

Có phải làm tất cả xét nghiệm tự miễn sau ANA dương tính?

Không nhất thiết. Tùy mức độ nghi ngờ, bác sĩ có thể chọn thêm kháng thể đặc hiệu, công thức máu, xét nghiệm nước tiểu, chức năng thận hoặc những đánh giá khác. Người không có triệu chứng gợi ý và người có dấu hiệu tổn thương cơ quan sẽ cần cách tiếp cận khác nhau.

Anh/chị không nên tự làm lặp lại ANA liên tục để xem bệnh “tăng hay giảm”. Việc theo dõi cần tập trung vào triệu chứng và các chỉ số có giá trị đối với bệnh đã được xác định; bác sĩ sẽ quyết định xét nghiệm nào cần lặp lại.

ANA âm tính có loại trừ mọi bệnh da tự miễn không?

ANA âm tính làm giảm khả năng lupus hệ thống trong nhiều tình huống, nhưng không loại trừ mọi bệnh tự miễn. Một số thể lupus khu trú ở da và các bệnh như pemphigus, pemphigoid cần cách đánh giá khác. Không nên dùng ANA như “xét nghiệm chung cho tất cả bệnh tự miễn”.

Nên làm gì khi nhận kết quả?

Giữ lại phiếu, ghi những triệu chứng đã có và danh sách thuốc, sau đó trao đổi với bác sĩ để hiểu có cần đánh giá thêm hay chỉ theo dõi. Không tự mua thuốc vì lo ngại kết quả. Nếu có khó thở, đau ngực, rối loạn ý thức hoặc tiểu ít rõ, cần đến bệnh viện ngay thay vì chờ lịch tư vấn kết quả.

Đọc thêm

Thăm khám tại Phòng khám Da Liễu Hà Nội

Nếu có kết quả ANA kèm ban da, loét miệng hoặc biểu hiện da chưa rõ nguyên nhân, anh/chị có thể mang hồ sơ đến Phòng khám Da Liễu Hà Nội để được đánh giá và hướng dẫn phối hợp chuyên khoa phù hợp.

Để được bác sĩ thăm khám và tư vấn hướng điều trị phù hợp, anh/chị có thể gọi 0949.47.0055 hoặc điền form tư vấn ở chân trang.